Zgubne efekty niedostatku snu

autor: Paweł Wójcik , źródło: Plasterek.pl, foto:flickr.com, autor:Annie Mole
brak oceny

Zgubne efekty niedostatku snu

Skutki braku snu są dość powszechnie znane i niestety często odczuwane przez nas samych. Zalicza się do nich zmniejszona uwaga, gorsza sprawność mózgu w wykonywaniu procesów poznawczych, potencjalnie zwiększona odporność na działanie insuliny prowadząca do cukrzycy oraz upośledzone funkcjonowanie systemów sercowo-naczyniowego, odpornościowego, dokrewnego i metabolicznego. Naukowcy starają się także ustalić wpływ długotrwałego niedoboru snu na nasz organizm, choć prace te na razie prowadzone są zwykle na zwierzętach, przynajmniej te dwie, z których wnioski przedstawiam poniżej.

Fred W. Turek z Northwestern University i Chiara Cirelli z University of Wisconsin wraz z zespołami opublikowali swoje prace w „Proceedings of the National Academy of Sciences" w 2007 roku i w ostatnim numerze amerykańskiej publikacji. Ponieważ obie grupy ograniczyły ilość snu szczurów do czterech godzin na dobę przez pięć dni i monitorowały aktywność mózgów zwierząt przy pomocy elektroencefalografu, by wykryć obecność fal krótkich będących oznaką głębokiego snu w nocy a niewyspania w ciągu dnia, wyniki ich prac przedstawię razem bez dalszego rozróżniania obu źródeł.

Zgodnie z oczekiwaniami w drugą noc eksperymentu szczury spały głębiej, aby odrobić stracony w pierwszą noc próby sen. Poszczególne obszary mózgu wykazywały zwiększony ale zróżnicowany poziom natężenia fal krótkich, najprawdopodobniej z powodu różnego stopnia zmęczenia wynikającego z większego lub mniejszego użycia danego obszaru w ciągu dnia. W ciągu trzeciej nocy eksperymentu zwierzęta nie odrabiały już straconego snu, ponieważ organizm zaczynał zmieniać poziom metabolicznej równowagi (czyli homeostazy) stosownie do nowych warunków. Jest to tzw. odpowiedź allostatyczna, czyli adaptacja organizmu do stresującej sytuacji lub bodźca. Na krótką metę jest ona jak najbardziej pożądana i pożyteczna, bo pozwala na ocalenie życia w przypadku ucieczki od powodziowej fali lub pożaru, w których to sytuacjach zwykle nikt nie czuje się senny. Na dłuższą jednak metę zmiana wewnętrznej równowagi prowadzi do gorszego funkcjonowania procesów poznawczych, co wiadomo ze studiów na ludziach, którzy nawet nie zdawali sobie sprawy, że ich osiągnięcia są niższe, gdy brakowało im nawet od dwu do trzech godzin snu na dobę przez dłuższy okres czasu. U szczurów z obu eksperymentów już trzecia noc okazywała się tym dłuższym okresem czasu.

Nie czytajmy więc dziś więcej artykułów w Plasterku czy gdziekolwiek indziej, jeżeli jest już późna godzina. Jutro, po dobrym śnie, przeczytamy wszystko szybciej i z większą szansą na zapamiętanie tego, co dla nas ważne i pożyteczne.

(źródło: www.sciencedaily.com, 06.07.2007 i 09.08.2010)

| Dodaj do ulubionych

Udostępnij |