Wychowanie

Częstą przyczyną zgłoszeń rodziców do psychologa jest onanizacja ich dzieci. Masturbację dziecięcą rozumiemy jako czynność polegającą na stymulowaniu swoich narządów płciowych przez chłopca, czy dziewczynkę poprzez dotykanie ich, kołysanie się, ocieranie. Rodzice różnie reagują na takie zachowania swoich dzieci. Czasem podejmują próbę rozmowy i wytłumaczenia, że tak nie wolno.

W artykule pragniemy zająć się relacją rodzica z dzieckiem tej samej płci. Jest to relacja bogata w emocje, znaczenie, wpływ na rozwój poczucia siebie i swojej płci. Wiele rozgrywa się na poziomie świadomym, ale jeszcze więcej na poziomie nieświadomym. Jako rodzice wnosimy w tę relację wiele z tego, co doświadczyliśmy jako dzieci.

Czy chcę by moje dziecko było do mnie podobne?

Każda mama i każdy tata odpowie na to pytanie twierdząco. Każdy pragnie, aby jego dziecko było do niego podobne, może nie we wszystkim ale na pewno rodzic, który dokonuje refleksji na temat podobieństwa swojego dziecka odczuwa przyjemność, że dziecko ma coś z niego. Jest to bardzo ważne, daje rodzicowi poczucie bycia blisko poprzez podobieństwo.

Krótka rozmowa z nauczycielem o mojej roli podczas lekcji. Dzwonek. Wchodzimy do klasy. Od razu widzę grupki uczniów usadowione w różnych częściach sali. Zanim nauczyciel może cokolwiek powiedzieć, mija dłuższa chwila. W międzyczasie paru odważniejszych uczniów zaczepia mnie pytaniami. Przedstawiam się i wędruję na koniec klasy, żeby nie przeszkadzać w lekcji. Nauczyciel próbuje rozpocząć zajęcia, ale gwar, zaczepki uczniów, polemizowanie z nauczycielem utrudnia jakiekolwiek działania. Co odważniejsi uczniowie chodzą po klasie, ktoś wygina się w rytmach hip- hopu, paru uczniów siedzi ze słuchawkami w uszach. Mniej odważni szeptają między sobą w mniejszych podgrupach. Nauczycielowi z trudem udaje się zainteresować uczniów tematem lekcji. Zaprasza do dyskusji, a następnie do pracy w podgrupach. Mozolnie, z dłuższymi przerwami na utrzymanie dyscypliny, udaje się zrealizować temat lekcji. Dzwonek i cisza... zanim nauczyciel zdążył podsumować lekcję, uczniów już nie było w klasie...

Jednym z fundamentalnych zadań rozwojowych dziecka jest bycie samodzielną i autonomiczną jednostką. Pierwszym krokiem do zrealizowania tego zadania rozwojowego jest umiejętność samodzielnego spania we własnym łóżku.  Bywa to trudne, zarówno dla dziecka jak i dla rodzica. Można powiedzieć, że jest to jedna z przyczyn konfliktów, powód pierwszych poważnych nieporozumień. Sposób, w jaki jest on rozwiązywany jest bardzo ważny dla późniejszych etapów rozwojowych. Matki często prowadzą dialog wewnętrzny kiedy? jak? a nawet po co?

Grudniowy wieczór, Twoje dziecko bez sprzeciwu biegnie umyć zęby  i już po chwili kładzie się do łóżka, nawet nie chce słuchać  bajki na dobranoc tłumacząc, że bardzo chce mu się spać. Mocno zaciska oczy, aby jak najszybciej zasnąć, bo dzisiaj w nocy przyjdzie do niego wyjątkowy gość... Czy wiara dzieci w dobrego staruszka, ubranego w czerwoną kapotę i przemieszczającego się w saniach zaprzęgniętych w renifery, ma sprawiać pociechom tylko radość? Czy może w postaci Mikołaja ukryty jest jakiś głębszy sens? O roli Świętego Mikołaja w życiu dzieci oraz ich rodziców rozmawiałam z Panią Olgą Haller psychologiem, specjalistką counsellingu Gestalt.

Każdy rodzic pragnie widzieć swoją pociechę zadowoloną, radosną i szczęśliwą. Dzieje się tak ponieważ chce dla swojego dziecka wszystkiego co najlepsze, a uśmiechnięta buzia stanowi potwierdzenie, że mu się to udaje. Jednak czasami w szczęśliwy świat dziecka wkrada się smutek. Wówczas rodzice za wszelką cenę starają się mu zaradzić. Szukając przyczyny, wymyślają różne rozrywki, czy przekupują łakociami, bo smutek przecież nie pasuje do dziecka. Bywa jednak, że ich wysiłki idą na marne, bo nie pomogą, kiedy smutek jest objawem dziecięcej depresji. Co rodzice powinni wówczas zrobić? - Poszukać pomocy i zaakceptować dziecko, odpowiada Pani Maria Bulińska, dziecięca psychoterapeutka, z którą rozmawiałam na temat dziecięcej depresji.

Każdego dnia media donoszą o kolejnych aktach przemocy i agresji wśród dzieci i młodzieży. Śledząc wiadomości dowiadujemy się, że coraz młodsze dzieci stosują agresję, jako sposób na rozwiązywanie  konfliktów i niepowodzeń. Politycy, psychologowie i rodzice biorą udział w narodowej debacie nad eskalacją agresji i przemocy w szkołach. Zewsząd słychać głosy o konieczności podjęcia konkretnych kroków, mających na celu zahamowanie fali agresji wśród dzieci.

Ale czy dążenie do usunięcia agresywnych zachowań u dzieci jest dobrym rozwiązaniem?

Pierwszy wrzesień - początek roku szkolnego. Dzieci po wakacjach idą do szkoły. Niektóre, jak pierwszaki, przekraczają szkolny próg po raz pierwszy, te starsze po raz kolejny. Zarówno ci pierwsi jak i ci drudzy, mają wobec szkoły własne oczekiwania i wyobrażenia. U jednych wzbudza  ona  ciekawość i ekscytacje, niestety u niektórych strach i obawy. Szkolne lęki to dla niektórych dzieciaków prawdziwy koszmar. Mogą  one dotknąć zarówno pierwszoklasistę, jak i zaprawionego w szkolnych bojach  gimnazjalistę. O szkolnych lękach, ich genezie i sposobie radzenia sobie z nimi rozmawiałam z pedagogiem Panem Józefem Rostworowskim,  jednym z naszych specjalistów z centrum porad.

Przywykło się mówić, że dzieci bardzo lubią zimę. I nic dziwnego, dla nich jest to czas zabawy na śniegu, lepienia bałwanów, zjeżdżania na sankach i „wojny" na śnieżne kule. Wydaje się, że nic sobie nie robią z zimna, które barwi ich nosy i uszy na czerwono i wcześnie zapadającego zmroku, który zagania je do domów. O ile w naszej świadomości pojęcie sezonowej depresji, która może dotknąć każdego z nas, znalazło swoje miejsce, o tyle w odniesieniu do dziecka wydaje się ona czystą abstrakcją. Nam dorosłym, trudno sobie wyobrazić smutnego malucha, który nie ma ochoty na zimowe szaleństwo na śniegu czy obejrzenie kolejnej bajki w telewizji.

Szkolne osiągnięcia dzieci, to jedna z głównych przyczyn wchodzenia w konflikty rodziców i ich pociechy w okresie szkolnym, a odmienna perspektywa patrzenia na naukę, to główny katalizator tych konfliktów. Ta sama idea czy doświadczenie, dla dziecka i jego rodzica, mogą mieć całkowicie odmienne znaczenie, choć obu stronom wydaje się, że doświadczają tego samego.  Rodzice niepokojąc się wynikami nauki swoich dzieci, myślą o ich przyszłości, pragnąc aby osiągnęły w życiu sukces społeczny i zawodowy, co w ich mniemaniu ma nieodzowny związek z osiągnięciami szkolnymi.

Dla większości z nas okres dzieciństwa jawi się jako czas beztroski, bezpieczeństwa i radości. Problemy  z jakimi borykamy się w codziennym życiu powodują, że na własne dzieciństwo patrzymy jak „na raj utracony". Zapominamy o tym, że będąc dziećmi nie zawsze było nam łatwo, mieliśmy swoje problemy, zmartwienia, a z naszych ust bardzo często padały słowa chcę być już dorosły/a.  Niestety gloryfikując swoje dzieciństwo (jakże często niesłusznie) przenosimy taki punkt widzenia na własne dzieci. (...)

Franik niedługo skończy trzy lata. Jest bystrym, uroczym chłopcem otwartym na świat i nowe przygody. Wiąże się to jednak z częstymi kontuzjami, jak to w tym wieku bywa. Kiedy się uderzy czy  skaleczy przychodzi do rodziców z prośbą pocałuj. Jak za dotknięciem różdżki pocałowane miejsce natychmiast przestaje boleć i Franek z radością wraca do przerwanej zabawy. Pewnego razu chłopiec przyszedł do taty ze skargą  boli mnie siusiak - pocałuj!

Przed nami wakacje,  a więc czas wolności, swobody i beztroski - szczególnie dla dzieci i młodzieży.  Okres ten wiąże się jednak z wieloma zagrożeniami, o których warto wiedzieć, aby ustrzec przed nimi dzieci. O wakacyjnych zagrożeniach i sposobach ich przeciwdziałania rozmawiałam z pracownikiem Centrum Młodzieży im. dr Henryka Jordana w Krakowie - pedagogiem, Panią Teresą Kwinta.

Dla większości rodziców, określenie stopnia, w jakim mogą pozwolić swojemu dziecku na samodzielność jest ogromnym wyzwaniem. Z jednej strony doskonale zdają sobie sprawę, że stopniowe oddalanie się dziecka od rodziców, jest naturalnym procesem wychowawczym i efektem rozwoju, z drugiej strony, wizja samodzielnej pociechy budzi ich sprzeciw wynikający z naturalnej potrzeby chronienia „przed całym złem" tego świata.

Święty Augustyn  w swoim  głównym dziele teologicznym „O państwie Bożym" opisuje dziecko jako „ludzkie szczenię", tak złe i głupie, że gdyby nie było nadzorowane przez dorosłych z przyjemnością robiłoby tylko to co złe i zabronione. Według Augustyna dzieciństwo pozbawione jest wszelkiej wartości czy  specyfiki. Jedyną słuszną drogą postępowania z dzieckiem jest stosowanie kar. Pasek, pięści, groźby, zastraszanie, psychiczna presja - to  konieczne narzędzia w wychowaniu i edukacji.  Według Augustyna dziecko to nie człowiek, staje się nim dopiero po osiągnięciu pełnoletniości.

A kim dziecko jest dla Ciebie?

Czy przyznajesz mu pełne prawo do jego człowieczeństwa?

Koniec roku szkolnego. Rozpoczynają się długo wyczekiwane wakacje. Podekscytowane dzieciaki na wyścigi opowiadają o swoich wakacyjnych planach. Jednak zanim ta długo wyczekiwana chwila nastąpi, czeka je ostatnie wyzwanie - reakcja rodziców na świadectwo szkolne.Twoja reakcja na świadectwo dziecka jest bardzo ważna i to nie tylko w przypadku,  gdy jest ono usiane  kiepskimi ocenami. Kiedy dziecko wręcza Ci swoje świadectwo, uważnie obserwuje, co zrobisz i jak się zachowasz.

Jako rodzice i wychowawcy „od zawsze" poszukujemy tego rodzaju „pomysłów na dzieci", które - prowadząc do zamierzonych przez nas efektów - nie byłyby zbyt ekspansywne i raniące dla delikatnych (a jednocześnie tak trudnych do okiełznania) istot. Nie istnieje jeden zbiór sensownych metod wychowawczo-edukacyjnych, a te, które sprawdziły się nam niedawno, dziś - ku naszej dezorientacji - już nie działają (machamy zdobytą w czasie specjalnego kursu „wychowawczą różyczką", a tu nic!). Nie mówiąc już o tym, że „recepty" naszych przyjaciół najczęściej nie działają na NASZE dziecko ... DLATEGO TEŻ - im więcej twórczych pomysłów będziemy mieć w repertuarze własnych reakcji, tym większa szansa na to, że któreś z nich zadziałają jednak na naszego malucha, starszaka czy nastolatka.

O przeciwdziałaniu uzależnieniom od komputera u dzieci i młodzieży dla osób dorosłych zaniepokojonych fascynacją swoich dzieci szklanym ekranem (telewizyjnym, monitorem komputerowym, wyświetlaczem komórki) oraz pragnących być bardziej świadomymi rodzicami i opiekunami

Intuicyjna odpowiedź na pytanie o to, czy dzieciństwo upływające przed szklanym ekranem lub monitorem to dobry sposób wychowania i edukacji podpowiada nam, że (raczej/ chyba/ na pewno?) NIE ...

„Żaden ptak nie wzbije się zbyt wysoko, jeśli tylko własnych użyje skrzydeł"

William Blake, Zaślubiny Nieba i Piekła

Sobotni wieczór. Szykujesz się do wyjścia z mężem. Zaplanowaliście romantyczny wieczór, taki jak dawniej kiedy jeszcze nie było dzieci. Twoja mała córeczka przygląda się jak wybierasz sukienkę, robisz makijaż, przymierzasz buty.

Do polskich przedszkoli weszła nowa moda: chłopców zachęca się do opieki nad misiami, a dziewczynki do reperowania dachu domku dla lalek. Pistolety, żołnierzyki i miecze lądują w piwnicy, bo rzekomo wzbudzają w dzieciach agresję. Czy taka cenzura ma sens?

W krainie smoków

Celem niniejszego artykułu jest prześledzenie kilku istotnych (spośród wielu możliwych) psychologicznych form pracy z wybraną bajką edukacyjną, jaką jest spisana przez włoskiego duchownego i psychoterapeutę Bruno Ferrero (1998) opowieść zatytułowana W Krainie Smoków.

Kłamstwo w sposób dotkliwy narusza poczucie bliskości, przynależności i wzajemnego zaufania, szczególnie w bliskich relacjach. Kiedy dziecko kłamie, czujemy jako rodzice przykrość, złość, wstyd, rozczarowanie. Jest to spowodowane nie tylko faktem złamania społecznych norm postępowania czy moralnego błędu, lecz osobistym zranieniem, jeśli to my zostaliśmy okłamani. Dlatego konstruktywna reakcja na kłamstwo dziecka to coś więcej niż obwinianie i karanie.

Warto podkreślić, iż „lecznicze" właściwości obcowania człowieka z opowiadanymi bądź czytanymi historiami narracyjnymi znane są nieomalże „od zawsze" : poczynając od przekazów czysto werbalnych (tzw. oral histories) wokół płonącego ogniska gromadzącego słuchaczy w swym „magicznym kręgu", poprzez udokumentowane jako „leczące duszę" odczytywanie świętych tekstów w XVII - szpitalach psychiatrycznych - czy uniwersalne przekonanie o „prawdziwości opowieści o opowieściach" mitycznej Szeherezady - po współczesne badania nad skutecznością narracyjnych metod wykorzystywanych w procesie psychoterapii. 

Jako rodzice pragniemy być konsekwentni i wyrozumiali, stanowczy i łagodni zarazem. Nie chcemy, żeby nasze dzieci jadły na obiad chipsy, a po szkole siedziały do wieczora przed komputerem. Marzymy, żeby miały wrodzone zamiłowanie do nauki i do sprzątania. I żeby na dodatek rozumiały, dlaczego im jednego zabraniamy, a innego wymagamy. Kiedy więc dziecko na naszą mądrość wychowawczą mówi „nie", stajemy między młotem a kowadłem: upierać się czy odpuścić?

czyli jak pomóc dziecku z trudnościami w koncentracji?

Twoje dziecko ma trudności z utrzymaniem uwagi podczas lekcji lub zabawy,  nie dokańcza rozpoczętych zadań, sprawia wrażenie, że nie słyszy, co się do niego mówi, często gubi swoje rzeczy, zapomina o tym, co miało przed chwilą zrobić? Zanim zaczniesz się niepokoić, czy to już ADHD, sprawdź, z czego mogą wynikać zaburzenia koncentracji uwagi i jak pomóc dziecku w ich przezwyciężeniu.