Rozwój

Żyjemy w świecie zdeterminowanym przymusem doskonałości i piękna, gdzie negatywny wizerunek ciała jest jak wyrok skazujący nas na zagładę. To, kim jesteśmy, tworzy nierozerwalny związek z wyglądem, a to prowadzi do tego, iż swoją tożsamość, a nawet wartość jako człowieka, sprowadzamy do odbicia w lustrze. Obraz własnego ciała znacząco wpływa na nasze myśli, emocje, zachowanie i ogólną jakość życia.

W miarę jak rozwijasz w sobie wolne od trosk i zmartwień podejście do życia staniesz się wędrowcem, który jest jednocześnie zorganizowany i niezorganizowany. Który stawia się na czas, a czasami się spóźnia. Na którym można polegać, a czasami nie można na nim polegać... Wtedy wyjdziesz z rutyny i staniesz się wolną osobą. Osobą, która chciałaby, żeby wydarzyło się tak, ale jak wydarza się coś innego to też jest szczęśliwa, też się uśmiecha. Jeżeli nie sprzedajesz światu jakiegoś wymyślonego wizerunku siebie, jeżeli nie musisz utrzymywać jakiejś specjalnie ważnej pozycji, czy jakiejś nieprawdziwej cechy możesz stopniowo wrócić do tego, kim naprawdę jesteś. Możesz autentycznie być sobą, nie musząc nikomu z niczego się tłumaczyć, niczego udowadniać. Albo akceptujesz siebie w pełni takim, jakim jesteś - albo nie.

Co sprawia ci przyjemność? Co wprawia cię w dobry nastrój? Co cię bawi? Jak bardzo potrafisz się cieszyć?

Teoretycznie wiemy wszyscy, że radość powinna być naturalną częścią naszego życia, a jednak jakoś tak się dzieje, że jesteśmy oddzieleni od tej części nas, która naturalnie doświadcza pokoju i zjednoczenia ze wszystkim. Często musimy uczyć się na nowo czym jest radość - tak jakbyśmy poznawali od nowa dawno utraconego przyjaciela. Wtedy możemy zobaczyć, że życie jest piękne i że wszystko ma swój cel. Gurdjieff kiedyś powiedział, że „współczesny człowiek jest zahipnotyzowany swoim działaniem".

Pamiętacie baśnie czytane w dzieciństwie? Ich bohaterowie, czy to piękne królewny, dzielni rycerze, czy dzieci o dobrych sercach, zawsze musieli się zmierzyć z jakimś niebezpieczeństwem, pokonać zły czar, czy groźnego smoka. Ale kiedy już im się to udało, to zazwyczaj otrzymywali wspaniałą nagrodę - szczęśliwe, wymarzone życie. My, choć bohaterami baśni nie jesteśmy, to w swym życiu nie raz musimy się zmierzyć z „groźnymi" przeciwnościami. Bo każdy z nas jest bohaterem własnego życia i musi pokonać swoje własne smoki. Jak to zrobić? Zapraszam do przeczytania rozmowy z Panem Robertem Palusińskim.

Któż z nas, przynajmniej od czasu do czasu, nie narzeka, że brak mu czasu. Ileż razy padają z naszych ust słowa, że dwudziesto-cztero godzinna doba, to stanowczo za mało, aby podołać zawodowym obowiązkom, znaleźć czas dla rodziny, na odpoczynek i ośmiogodzinny sen, nie mówiąc już o osobistym rozwoju czy hobby. Jednakże, jak dowodzą socjolodzy, „brak czasu" to kwestia poglądów i tak naprawdę jest dla nas  wygodną wymówką, że czegoś nie zrobiliśmy, o czymś zapomnieliśmy lub po prostu nie mieliśmy na coś ochoty.

Aby móc w pełni cieszyć się życiem, musimy nauczyć się rozwijać idealną, zrównoważoną perspektywę czasu, która pomoże nam wieść dłuższe, pełniejsze, pomyślniejsze i szczęśliwsze życie. Jak  już pisałam w poprzednim artykule, perspektywa, w jakiej oceniamy nasz czas, ma fundamentalne znaczenie dla naszego życia. Rozwijamy ją i kształtujemy od chwili pojawienia się na świecie. Towarzyszy nam na wszystkich etapach naszego rozwoju, ewoluując niejako wraz z nami, by w wieku wchodzenia w dorosłość, stanowić z nami integralną całość. 

II. Perspektywa teraźniejsza

Każdy z nas w okresie dziecięcym posługiwał się perspektywą teraźniejszą. Objawiało się to głównie w dążeniu do przyjemności i unikania bólu. Nasze życie zaczyna się od naturalnej koncentracji na teraźniejszości, co jest niejako dziedzictwem przeszłości i pomaga nam przeżyć.  Jednakże niektórzy ludzie kontynuują koncentrowanie się na teraźniejszości i reagują tylko na te wydarzenia, które zdarzają się w ich bezpośrednim fizycznym i społecznym otoczeniu. Pewna dawka orientacji na teraźniejszość, owszem, jest niezbędna do tego, by cieszyć się życiem, ale zbyt silna może ograbić nasze życie ze szczęścia.

Pamiętacie stary przebój Maryli Rodowicz  ... niech żyje bal, bo to życie, to bal jest nad bale, niech żyje bal, drugi raz nie zaproszą nas wcale... ? Melodia łatwo wpada w ucho, słowa jakoś tak same przyklejają się do ust, ale sens... , przynajmniej u mnie, wywołuje w sercu niepokój. Czas biegnie nieubłaganie, upływa niezależnie od tego, czy zamierzamy go zagospodarować, czy pozwolić mu przecieknąć przez palce. Wykorzystując czas, dziwimy się czasami gdzie on nam umyka.

Ku szczytom ludzkiej świadomości, czyli ostatnie słowo o medytacji

Jest to moja ostatnia refleksja na temat medytacji, przynajmniej na jakiś czas. Da się jednak ten artykuł zrozumieć bez znajomości dwu poprzednich („O medytacji pierwsze słowo" i „Drogi coraz wyższej świadomości, albo drugie słowo o medytacji"), które stanowią do niego naturalny, ale niekonieczny wstęp. Postaram się tu opisać cztery najwyższe stany świadomości, jakie na ziemi możemy osiągnąć.

TWOJA ŻYCIOWA MISJA

Znajdź swoje miejsce w świecie i żyj z poczuciem sensu i pasji!

Na pewno nie raz się zastanawiałeś, po co właściwie jesteś na tej Ziemi, jaki jest sens wszystkiego, co robisz i doświadczasz. Czyżby twoje życie miało się sprowadzać jedynie do jedzenia, pracy, zarabiania pieniędzy i frenetycznej konsumpcji?

Czasami tego rodzaju pytania nurtują nas nie do końca świadomie sformułowane, odczuwamy je jako pewien dyskomfort - „coś nas gniecie". Innym razem nawiedzają nas one w chwilach uniesienia, inspiracji pięknem przyrody, kiedy czujemy, iż jesteśmy czymś znacznie więcej, niż dotąd potrafiliśmy wyrazić i pokazać światu

Drogi coraz wyższej świadomości, albo drugie słowo o medytacji

W poprzednim artykule na stronach „plasterka,"  zatytułowanym „O medytacji pierwsze słowo," opisałem niektóre korzyści płynące z praktyki kontemplacji. By zrozumieć kolejne funkcje tej antycznej praktyki, wypada mi najpierw przedstawić szczeble rozwoju ludzkiej świadomości od urodzenia, aż do najwyższego poziomu, wciąż jeszcze związanego z umysłem. Przyjmuję tutaj terminologię dwu Jeanów, Piageta i Gebsera, w formie zaadoptowanej przez Kena Wilbera, a wspaniale streszczonej i o osobisty element wzbogaconej przez Jima Mariona. Być może istnieją polskie tłumaczenia ich dzieł (Piageta na pewno), ale ponieważ nie mam do nich dostępu, zdany jestem na własne tłumaczenie tych nieco technicznych terminów. Może to być mylące dla tych, którzy już znają przyjęte przez innych nazewnictwo, za co niniejszym przepraszam. 

Medytacja ma za sobą długą historię niemal pięciu tysięcy lat. Według niezliczonych badań, ma moc przedłużania naszej młodości. Jej praktyka wymaga czasu, ale jeżeli jej owoce są przynajmniej w połowie tak wspaniałe, jak niektórzy twierdzą, dzięki niej, w ostatecznej analizie, możemy tylko zyskać. Ponieważ jest ona niezwykle ważna dla tych, którzy ją na co dzień uprawiają (a jest ich w samych Stanach Zjednoczonych około dziesięć milionów) i tak wiele jej poświęcono badań, czuję się zmuszony podzielić moją o niej refleksję na dwie części. W tym pierwszym odcinku skoncentruję się na bardziej spektakularnych ale mniej istotnych owocach tej starożytnej praktyki. Najpierw jednak spróbuję medytację zdefiniować.

Żaden człowiek nie jest samoistną wyspą; każdy stanowi ułomek kontynentu, część lądu. Jeżeli morze zmyje choćby grudkę ziemi, Europa będzie pomniejszona, tak samo jak gdyby pochłonęło przylądek, włość twoich przyjaciół czy twoją własną. Śmierć każdego człowieka umniejsza mnie, albowiem jestem zespolony z ludzkością. Przeto nigdy nie pytaj, komu bije dzwon: bije on Tobie.

John Donne

Śmierć zawsze przychodzi niespodziewanie. Bywa, że latami krąży wokół nas, a kiedy mamy wrażenie, że udało nam się zatrzasnąć jej drzwi przed nosem, ona bezszelestnie wkrada się przez okno. Zdarza się, że uderza nagle jak piorun, zdolny powalić potężne i silne drzewo. Czasami zakrada się jak złodziej, wypatruje nadarzającej się okazji, aby nas zaskoczyć. Zawsze jest nieproszonym gościem, jednak nic sobie z tego nie robi. Wprasza się do naszego życia, zabiera to co dla nas najcenniejsze i jak gdyby nigdy nic odchodzi.  A nam zostawia żal, smutek i gniew, zamknięte w zimnym kamieniu grobowca i garść pytań, zaczynających się od słowa Dlaczego?, na które daremnie szukamy odpowiedzi.  

Pod moim poprzednim tekstem na temat bezwarunkowej radości  (z tekstem tym można się zapoznać na www.pozaschematy.pl) padło pytanie o to, w jaki sposób czerpać radość ze swojej przeszłości. Moja pierwsza odruchowa odpowiedź brzmiała - ale po co? Jeśli możesz znaleźć radość tu i teraz, to korzystaj z tego.

Macocha z bajki o królewnie Śnieżce i siedmiu krasnoludkach miała tylko jedno lustro, które mówiło jej prawdę, gdy tylko przepiękna kobieta wypowiadała magiczną formułę: „Lustereczko, powiedz przecie, kto jest najpiękniejszy na świecie?" Gdybyśmy spotkali Panią Psycholog amerykańskiego pochodzenia, miałaby ona do zaofiarowania przynajmniej cztery zwierciadła do naszego wyboru. A gdyby przy okazji okazała się osobą uczciwą, miałaby też ze sobą piąte lustro filozofii, które mogłoby nam pomóc połączyć cztery obrazy z osobnych odbić w jedną, można mieć nadzieję, że wspaniałą, ale na pewno pomocną fotografię. Zamiast ostatecznego obrazu, którego cztery wersje każdy musi zobaczyć sam, by potem stworzyć ich syntezę, poniżej postaram się tylko opisać same zwierciadła.

Mydlane opery zza oceanu pierwszej generacji kończyły się tam, gdzie zwykle w życiu zaczynają się schody, czyli tak, jak tradycyjne bajki: zakochani po uszy bohaterka i bohater jakoś się odnajdują po wielu odcinkach, zaczynają nową przygodę, żyją długo i szczęśliwie, mają wiele dzieci, a wnuki utrzymują ich w świetnej formie do późnej starości. Ale o tym błogosławionym życiu już na ekranie nic nie było, bo serial właśnie wtedy się urywał, gdy ten nowy etap miał się naszym szczęśliwcom zaczynać.

„Chwała, kpina i zagadka świata"

Aleksander Pop

O miłości powstały tomy rozpraw. Od starożytności po współczesność miłość jest tematem, który powinien się znaleźć w dorobku każdego szanującego się  psychologa, filozofa,  teologa... .

A co z zakochaniem?

Jest wieczór. Thalia przez przypadek pochwyciła spojrzenie młodego Alexa. Odległość między nimi wynosiła jakieś 5 metrów. On natychmiast odwrócił wzrok. Teraz więc ona zaczęła się w niego wpatrywać, aż ich oczy spotkały się znowu. Wtedy z zainteresowaniem zajęła się swoimi palcami. I tak to trwało. Ilekroć Thalia spojrzała na Alexa, ten popatrywał w bok; ilekroć ona poczuła jego spojrzenie, zajmował się palcami. I wreszcie Alex nie uciekł z oczami: „spojrzenie - odpowiedź". (Helen E. Fisher, 1994)

Gdybym była sławną panią profesor psychologii i poproszono by mnie o wygłoszenie krótkiego referatu na temat optymizmu najpierw bardzo bym się ucieszyła, bo optymizm to coś co od jakiegoś czasu mam i chyba nawet w nadmiarze, ale nie narzekam od tego głowa nie boli. I optymizm to jedyna filozofia życiowa jaką chcę wyznawać i propagować. Jednak to byłoby tylko  najpierw, bo później miałabym wielki problem, co tak właściwie o tym optymizmie miałabym powiedzieć. I od czego zacząć.

GRA W ŻYCIE...

Narracyjna GRA

(auto)Biograficzna

W osiemdziesiąt historii do-o-KOŁA ŻYCIA

Celem niniejszego artykułu jest wprowadzenie do autorskiej metody wspomagania rozwoju współczesnego dorosłego człowieka opracowanej przeze mnie w formie narracyjnej

GRY (auto)BIOGRAFICZNEJ zatytułowanej  W osiemdziesiąt historii do-o-KOŁA ŻYCIA

Z metodą tą będzie można się zapoznać w najbliższym czasie w ramach proponowanych przeze mnie - pod patronatem portalu społecznościowego PLASTEREK - warsztatów tematycznych.

By całą imprezę z Pune przenieść do naszego wnętrza wystarczy jeszcze odkryć, że jest nas tam wielu (...).

Ponieważ tego typu domowników naszego wnętrza nie da się łatwo policzyć, proponuję bardziej psychologiczną klasyfikację zainspirowaną teoriami panów Junga i Berna. Na ich cześć dwa domy w naszej wewnętrznej wiosce będą się nazywały Jung i Berne.

Każdy z nas kieruje się indywidualną (ze swojego punktu widzenia idealną) opowieścią o miłości, której poznanie stanowi - być może - jeden z podstawowych elementów ludzkiej wiedzy na temat samego siebie. Sami stwarzamy narracyjne światy, na które następnie reagujemy i w których „zamieszkujemy", zapraszając do nich zarazem inne osoby, kreujące i zamieszkujące własne narracyjne „planety" ...

Ludzie ze swojej natury są istotami duchowymi, ponieważ - w przeciwieństwie do natury nieożywionej oraz innych istot żywych - kierują się potrzebą zadawania pytań o charakterze podstawowym, a zarazem ostatecznym, m. in. o kondycję ludzką oraz o sens własnego życia.

Inteligencja duchowa (spiritual quotient - SQ), stanowi rodzaj dyspozycji oraz  zestaw umiejętności „przenoszenia" tego, co doświadczane jest jako duchowe na podejmowane działania i uogólnione poczucie jakości życia. Umożliwia ona docieranie do głębszych pokładów ludzkich możliwości bądź aspiracji, warunkuje osiąganie kontaktu z całością, poczucia własnej integralności, a zarazem z własnym głębokim centrum.

Kryzysy (rozumiane tu jako sytuacje trudne, wzbudzające lęk i poczucie bezradności) są nieodłącznym towarzyszem naszego indywidualnego rozwoju. Nasze funkcjonowanie biologiczne to nieustanne balansowanie między zdrowiem a chorobą. Chorobę, w kontekście naszych rozważań można potraktować tu jako sytuacje kryzysową. Zwykle pojawia się nagle, zaskakując nas i całkowicie (nieraz) zmieniając nasz dotychczasowy tryb życia.