Inne

Omówione w poprzednimi artykule modele interwencji kryzysowej wyznaczają ogólne kierunki działań interwenta kryzysowego i definiują tak, a nie inaczej sam cel interwencji kryzysowej. W tym kontekście pojawia się pytanie o procedurę konkretnych działań interwencyjnych: od momentu diagnozy kryzysu do chwili jego rozwiązania. Pojawia się też pytanie o podstawowe umiejętności, konieczne do prowadzenia skutecznej interwencji kryzysowej.

Pisząc o wybranych strategiach interwencji kryzysowej nie sposób choćby  pokrótce nie scharakteryzować samego przedmiotu tej interwencji - kryzysu. W rozległej literaturze na temat kryzysu istnieje wiele jego definicji. Wspólną cechą powyższych definicji jest spojrzenie na kryzys jako na sytuację, w obliczu której ludzie stają się bezradni. Wydarzenia, których doświadczają są dla nich trudne, bo są nowe, niespodziewane i zaskakujące, albo też znane choć nagle wymykające się spod kontroli. Oni zaś sami są nimi jakby porażeni : nagle tracą wszystkie swoje zdolności i umiejętności. Silne emocje, których doświadczają (lęk, przerażenie, rozpacz) blokują do nich dostęp.

Przyjmuje się, iż słuchanie to aktywność polegająca na przyjmowaniu wiadomości (werbalne i niewerbalne), ich interpretacji i reagowaniu na nie. Wydaje się, iż kluczowym momentem w/w aktywności jest interpretacja wiadomości. To ona w znacznym stopniu decyduje o tym, czy jesteśmy w stanie  wzajemnie się zrozumieć, aby następnie się „po-rozumieć". Słuchanie to umiejętność, którą doskonalimy (bądź nie) w życiu w sposób raczej spontaniczny i intuicyjny. W szkole możemy nauczyć się poprawnie pisać, czytać i formułować wypowiedzi. Ćwiczeń do nauki słuchania nie przewidziano. A szkoda. Codzienne życie dostarcza na bowiem wielu dowodów na to jak nieuważnie słuchamy. Choć może lepiej napisać jak nie uważnie jesteśmy słuchani, bo to głównie siebie spostrzegamy jako „ofiary" tego procesu.

Jest to ostatni z serii artykułów wprowadzających do psychologii transpersonalnej w wersji przedstawianej przez Stanislava Grofa. W miarę możliwości będzie on zwartą całością zrozumiałą samą w sobie, choć znajomość poprzednich artykułów tego cyklu na elektronicznych łamach Plasterka na pewno ułatwi lekturę. Ale jeżeli tylko niniejsze opracowanie pobudzi czytelnika do głębszej refleksji nad sensem swojego istnienia w relacji do całej ludzkości, osiągnie ono swój zasadniczy cel. 

Nikt nie chce się przyznać do swojej samotności. Znajomym zawsze mówimy, że jesteśmy singlami, czy po prostu potrzebujemy więcej przestrzeni. Jednak nie każdy nam jest w stanie w coś takiego uwierzyć. Prawda i tak wyjdzie na jaw. Single (ang. stanu wolnego, pojedynczy) to określenie dla pokolenia głównie 25-35 latków. Żyjących szybko, często robiących karierę zawodową, nie przejmujących się wydatkami i żyjących z dnia na dzień.

W swoich obserwacjach osób samotnych natrafiam często na mechanizm, który nazwałem Syndromem Jasia Fasoli. Zupełnie nie chodzi tu o jakieś naśmiewanie się - Jaś Fasola jest dla mnie postacią jednoznacznie tragiczną w swej samotności. Załączony filmik pokazuje o co mi chodzi. Jaś Fasola pragnie cieszyć się Świętami Bożego Narodzenia, ale do tego celu są potrzebni ludzie, bliskie osoby, których Jaś nie ma.

Samotność nakłada różne maski. W zależności od tego, gdzie leży jej przyczyna, będzie się różnie manifestować. Samotność może się skrywać za niską samooceną, depresyjnym nastawieniem do świata czy ciągłym poszukiwaniem potwierdzenia siebie w oczach innych. Tak jak istnieje wiele czynników składających się na samotność, tak i wiele jest jej skutków. Wszystkie one jednak są negatywne, odbierając nam w pewien sposób radość kontaktów z drugą osobą. O przyczynach i skutkach samotności rozmawiałam z panią Anną Skrzypek-Musiał, która na co dzień pomaga samotność przezwyciężyć.

Pomaganie innym może przybierać różne formy i za każdym razem jest ważne i wyjątkowe. A jedną z najpowszechniejszych form pomagania we współczesnym społeczeństwie jest Wolontariat. Ideę wolontariatu możemy rozpatrywać z perspektywy dwóch skrajnych podejść. Z jednej strony próbuje się zdefiniować to zagadnienie i zamknąć je w ramach spójnej definicji, a z drugiej, przyznaje się, że wolontariat jest tak spontaniczną działalnością, że wymyka się wszelkim definicyjnym ograniczeniom.

Dochodzisz do momentu swojego życia, kiedy wyrazy chorobliwa nieśmiałość, fobia społeczna, aspołeczność czy ... , nie są ci obce. Szukasz ich znaczeń i zastanawiasz się nad swoim całym życiem. Pewnie już nie raz myślałeś, Czytelniku, skąd się to wszystko wzięło? Może pamiętasz jeszcze okres swojego życia, kiedy nieśmiałość nie była problemem, a może uważasz, że towarzyszy Ci od zawsze. Postaram się pokazać, że niekoniecznie rodzimy się dotknięci nieśmiałością i jak wiele czynników może się złożyć na jej rozwój.

Co to jest czas? Jak nad nim zapanować? To pytania, które w dzisiejszych czasach są wyjątkowo aktualne. Wydaje się nam, że skoro podróżujemy w kosmos, eksploatujemy najgłębsze dna oceanów, wniknęliśmy w najmniejszą cząstkę materii, to i nad czasem zapanujemy. A czas? Niestety śmieje się nam prosto w twarz. Nie robiąc sobie nic z naszych wysiłków, by nad nim zapanować biegnie wciąż do przodu. Czy więc walkę z czasem przyjdzie nam przegrać? Dr Ewa Mukoid twierdzi że niekoniecznie, jeśli tylko będziemy się do czasu uśmiechać.

Bycie samemu nie od razu jest samotnością

Każdy w swoim życiu doświadcza uczucia samotności. To zupełnie naturalne i nie powinniśmy się tego obawiać. Doświadczamy tego uczucia na różnych etapach życia, w różnych sytuacjach i okolicznościach. Dla wielu ludzi samotność, to po prostu bycie samemu. Brak bliskiej osoby, która byłaby tuż obok. Według nich, bycie samemu wyzwala w nich poczucie osamotnienie. Są przekonani, że obecność drugiej osoby rozwiązałaby wszystkie ich kłopoty, a przede wszystkim uwolniłaby ich od tego strasznego poczucia samotności.

Czy bawiliście się kiedyś w szukanie synonimów jakiegoś słowa? Ja, na kanwie zbliżającego się Nowego Roku  i pojawiających się z coraz większą częstotliwością różnego rodzaju przepowiedni, wróżb i horoskopów, postanowiłam poszukać synonimów słowa przeznaczenie. A o to kilka określeń z utworzonej przeze mnie listy: Ananke, Determinizm, Dola, Fortuna, Fatum, Los, Karma, Konieczność, Mojry, Nieuchronność, Parki, Predestynacja, Zrządzenie... i wiele innych. Sporządzając tę listę nie kierowałam się jedynie chęcią słownej zabawy, chciałam przede wszystkim zobaczyć, jak dalece przeznaczenie zagościło w naszym życiu.

Już od kilku lat, na Boże Narodzenie, nie ubieram tradycyjnej choinki. Jednego roku za drzewko bożonarodzeniowe służyła mi ogromna kula z gałązek sosny przyozdobiona małymi banieczkami. Dwa lata temu powiesiłam u sufitu „krzaczysko" jemioły, które ubrałam w migoczące kolorowe światełka. A rok temu, rolę choinki pełniła wierzba mandżurska przystrojona w czerwone kokardy i tego samego koloru lampki. W lutym zdjęłam z niej ozdoby i stała taka goła aż do Wielkanocy, kiedy to powiesiłam na niej małe zajączki, pisklaki i kolorowe pisanki.

Ekstrawertyk i introwertyczka

Każdy z Was pewnie wie kim był Carl Gustaw Jung, a jeżeli nie, to na pewno nieraz nazwisko to obiło mu się o  uszy, zwłaszcza w kontekście psychologii. Ale pewnie nie każdy wie, że to właśnie jemu zawdzięczamy, tak dobrze wszystkim znany, podział ludzi na ekstrawertyków i introwertyków. Jung dokonał tego podziału na podstawie kierunku (ekstrawersja - na zewnątrz, introwersja - do środka), w jakim przepływa u nas energia libido. Przy czym należy tu zaznaczyć, że chociaż termin libido Jung zapożyczył od Freuda, to jednak dla niego nie oznaczało ono jedynie energii związanej z seksualnością, ale ogólną energię człowieka.

Odwieczny zwyczaj obdarowywania

W historii ludzkości jest kilka rzeczy, które towarzyszą człowiekowi od zawsze. Niezależnie jak zmienia się świat dookoła, niezależnie jak zmienia się sam człowiek, towarzyszą mu,  dostosowując się do nowych okoliczności. Jedną z takich rzeczy jest obdarowywanie. Jednak nie to, rozumiane jedynie jako dawanie prezentu, ale  obdarowywanie, które kreuje, nawiązuje i przekazuje, a więc wszystko to, co tworzy relację.

Listopad to w polskiej, katolickiej tradycji miesiąc pamięci o zmarłych. Wspominamy tych, którzy odeszli z tego świata i staramy się czegoś z przykładu ich życia nauczyć. Nie wszyscy z nas stają się nagle panem Wołodyjowskim, co panu Zagłobie po łacinie rzekł, „memento mori" - pamiętaj o śmierci, ale niemal każdy odwiedza grób kogoś, kto za swojego życia był mu bliski i drogi.Pamięć o zmarłych nie oznacza jednak, że głębiej zastanawiamy się nad naszym własnym odejściem ze znanego nam, materialnego fragmentu rzeczywistości. Mimo, że jest to jeden z niewielu pewników w niezdeterminowanym świecie, nie przychodzi nam zwykle łatwo na temat śmierci myśleć, a jeszcze trudniej o niej rozmawiać.

W naszej ludzkiej mentalności seks kojarzony jest z grzechem, czymś zupełnie pozbawionym pierwiastka Bożego, najbardziej cielesnym przejawem naszego człowieczeństwa. O konieczności odejścia od takiego myślenia przekonuje Br. Ksawery Knotz. Uważa on, że ludzka seksualność nie stoi w opozycji do religijności, a wręcz przeciwnie, może współgrać z nią w pełnej harmonii. Związek duchowości i seksualności może w piękny sposób ubogacić nasze życie i uczynić pełniejszą, zarówno sferę seksualną, jak i duchową. Seks powinien nam również przynosić radość, dawać szczęście i nadawać życiu smak.

Pytanie o naturę czasu często padało i nadal pada z ust filozofów, matematyków, fizyków czy teologów. Pytania te, nie mają jednak charakteru tylko teoretycznego. Doświadczanie czasu ma także swój wymiar egzystencjalny, a przejawia się w zwykłym, ludzkim poczuciu przemijania. Czas biegnie nieustannie, z każdym dniem, każdą chwilą stajemy się starsi - życie przemija, a nam pozostaje szukanie odpowiedzi na pytania: po co? dokąd ? ile mam jeszcze przed sobą? Bo czas skazuje człowieka na przeminięcie i jest w tym względzie nieubłagany.

Od jakiegoś czasu nie przeraża mnie myśl o śmierci. Są dwa możliwe wytłumaczenia: albo mam fantastyczne mechanizmy obronne albo przekroczyłam barierę lęku. Pewnie po trochu jedno i drugie, bo lęk przed śmiercią jest jednym z podstawowych lęków człowieka, a jak twierdzą niektórzy psychologowie, także jednym z ważniejszych motywatorów w naszym życiu.

Z pewnością przynajmniej czasami zastanawiamy się, dlaczego niektórym się w życiu powodzi, a innym zawsze wiatr w oczy wieje; dlaczego tylko niektórzy stają się kanonizowanymi świętymi Zachodu lub uznanymi guru Wschodu; dlaczego tak niewielu udaje się przeskok z przeciętności do prawdziwej wielkości w różnorodnych dziedzinach życia, takich jak biznes, sztuka, sport, czy nawet po prostu zdrowie ducha i ciała? Czy taki a nie inny los jest nam pisany jakimś odwiecznym prawem, zostaje ustalony w naszym imieniu przez jakąś wyższą istotę, czy może sami jesteśmy za taki stan rzeczy odpowiedzialni. Odpowiedziom na te pytania poświęcam poniższą refleksję. Artykuł ten potraktujcie, jako zaproszenie, by nad celem życia głębiej się zastanowić.

Psychologia z samej definicji powinna być kartografią naszej psyche, czyli innymi słowy, nauką o różnych wymiarach naszej duszy. Że tak zwykle nie jest, to - według Stanislava Grofa - wina newtonowsko-kartezjańskiego paradygmatu, który od czasów Oświecenia zdominował całą zachodnią naukę, z największą chyba szkodą właśnie dla psychologii. Tylko materialne zjawiska uważane są za realne i godne naukowego traktowania; sfera ducha to domena rzekomo niższej religii, albo po prostu zbiór przesądów z jeszcze niższej półki. W zasadzie wszystkie psychologiczne szkoły w obrębie tego paradygmatu ograniczają się do elementów z naszej biografii jako istotnych dla stanu naszego mentalnego zdrowia.

Do gabinetów seksuologicznych przychodzą pary zgłaszające różne trudności, dotyczące między innymi ciągłych kłótni o codzienne obowiązki domowe, nieporozumień związanych z wychowywaniem dzieci, konfliktu z teściami, czy niedopasowaniem charakterów. Choć przyczyn konfliktu może być bardzo wiele zazwyczaj wszystkim im towarzyszy ta sama trudność - „problemy łóżkowe".

Psychologia transpersonalna to nie tylko czwarta siła amerykańskiej psychologii (o czym pisałem dla Plasterka w artykule zatytułowanym „Cztery lustra psychologii i filozoficzne piąte koło u wozu"), ale także coraz bardziej licząca się na wszystkich kontynentach szkoła „nauki o duszy".Stanislav Grof dał tej nowej teorii jej obecną nazwę podczas spotkania sześciu jej założycieli w kalifornijskim Menlo Park w 1967 roku i dlatego należy mu się uprzywilejowana pozycja w każdym wstępie do tajników transpersonalnej nauki. 

Konflikt sam w sobie nie jest niczym złym. Uważam wręcz, że może być źródłem genialnych rozwiązań. Sięgając do pamięci każdego z nas myślę, że wspólnie znaleźlibyśmy takie przykłady, gdzie początkowa sytuacja konfliktowa zaowocowała ciekawą współpracą, związkiem czy genialnymi pomysłami. Często jednak dzieje się inaczej... Dlaczego? Konsekwencje konfliktu zależą od tego czy uczestnicy będą ze sobą rywalizowali czy współpracowali.

Od kilku tygodni, z każdym dniem wzrastała gorączka zwana szałem mundialu.  Dzisiaj 11 czerwca osiągnęła swój punkt kulminacyjny. Rozpoczęły się  Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2010. Pierwszy gwizdek na zielonej murawie, to dla większości mężczyzn znak przeistoczenia się ze zwykłego faceta w kibica.Od mundialu nie uciekniesz. Zobaczysz go w telewizji, usłyszysz o nim w radiu, przeczytasz w gazecie. W pracy przez najbliższy miesiąc będzie dyżurnym tematem. W pubach zgromadzi rzesze fanów głośno wrzeszczących na szklany ekran. A w tym całym szale - TY. Prawdopodobnie należysz do tej części kobiet (a jest ich przeważająca większość), które dla swoich mężczyzn, w tym szczególnym okresie, przestają istnieć.

Każdy zna chociaż jedną osobę, o której może powiedzieć, że jest dobrym człowiekiem. Zawsze gotowy do udzielenia pomocy drugiej osobie, bezinteresowny, nie oczekuje niczego w zamian. Ale czy rzeczywiście tak jest? Czy są ludzie, którzy pomagają innym zupełnie bezinteresownie? Możemy się spotkać z dwiema przeciwstawnymi opiniami. Jedni uważają, że w dzisiejszym świecie nikt nie działa z pobudek altruistycznych, gdyż każdy dba tylko o własne korzyści. Inni twierdzą, że są ludzie którzy po prostu są dobrzy ze swej natury, to osoby o których się mówi, że mają złote serce.

Każdy z nas ma własne wyobrażenie na temat sekty. Większości jawi się jako hermetyczna grupa z charyzmatycznym przywódcą. Wydaje się nam, że doskonale potrafimy ocenić czy dana grupa jest sektą czy nie. Dzięki tej umiejętności, uważamy, że jesteśmy  odporni na manipulację, a słowa „zostać zwerbowanym"  nigdy nie będą nas dotyczyć.

O naturze sekt, płynącym z nich zagrożeniu oraz możliwości uwolnienia się od jej wpływu rozmawiałam z ojcem Tomaszem Franc koordynatorem Dominikańskich Ośrodków Informacji o Nowych Ruchach Religijnych i Sektach.

Wszyscy jesteśmy mikro- przestępcami

wywiad z Prof. dr hab. Zbigniewem Nęckim

Aneta Barta: Zacznijmy klasycznie. Czym jest kłamstwo?

Zbigniew Nęcki: Na pewno nie jest nie mówieniem prawdy, taka definicja to stanowczo za mało, aby zmieścić w niej istotę kłamstwa. Według Pani Jolanty Antas, kłamstwo zasadza się nie na deformowaniu prawdy, ale na intencji wprowadzenia drugiej osoby w błąd, czyli takiego przedstawienia wydarzeń, faktów czy opinii, które jest zgodne z intencją kłamiącego oraz jego interesami, a wygląda, że jest zgodne z interesami odbiorcy.

Piątek, samo południe. Z wieży Mariackiej na krakowskim rynku rozlega się hejnał. Stado gołębi wzbija się do lotu. Marcowe słońce wygląda za chmur zalewając rynek jaskrawym ciepłym światłem. Z lekkim zdenerwowaniem rozglądam się dookoła.  W ręce ściskam zdjęcie. Zerkam na nie po raz setny i kolejny raz zadaję sobie pytanie; Czy go rozpoznam?

Naszym życiem, czy tego chcemy czy nie, rządzą  liczby. W chwili narodzin otrzymujemy swój unikatowy  numer pesel.  W szkole wpisują nas na listę, przydzielając numerek. Wraz z rozpoczęciem pracy zawodowej zostaje nam nadany NIP. W międzyczasie musimy zapamiętać PIN i PUK telefonu, karty do bankomatu, numer konta, kod do bramy w bloku, nie mówiąc o dziesiątkach dat: urodzin, imienin, rocznic. Nasza rzeczywistość złożona jest z setek liczb, które rządzą naszym życiem. Wśród nich są takie, które wpływają na nasze życie bez udziału naszej świadomości. To liczby, które od zawsze istnieją w naszym otoczeniu i, niezależnie od czasu czy miejsca, zawsze mają na nas takie samo działanie.

Badania etnograficzne wśród różnych kultur i ludów pokazują, że ludzie od zawsze wierzyli w przesądy, zabobony czy możliwość przewidywania przyszłości. Większość tych przekonań pochodzi z bardzo odległych czasów, a jednak utrwaliły się w naszej zbiorowej świadomości. Na co dzień nie zastanawiamy się nad znaczeniem naszych snów i nie szukamy znaków i wskazówek we wszystkim co nas otacza. Ale któż z nas nie pomyśli aby zawrócić, gdy drogę przebiegnie mu czarny kot? Ilu z nas spotykając kominiarza przetrząsa swe ubranie w poszukiwaniu guzika, bo a nuż szczęście się do nas uśmiechnie? Kto z nas odważy się przejść pod rozstawioną drabiną nie myśląc, że ściągnie na siebie pecha?

Wynalezienie Internetu, podobnie jak upowszechnienie pisma, ekspansja telewizji, czy dostęp do telefonii komórkowej, zmieniły sposób funkcjonowania współczesnego człowieka. Zapraszamy do poczytania o potencjale tego medium.