Czekanie na śmierć - stereotypy o starości cz. 6

Tagi:

autor: Daniel Żyżniewski , źródło: Plasterek.pl, foto:flickr.com, autor:rachelcreative
brak oceny

Czekanie na śmierć - stereotypy o starości cz. 6

Po wylewie nic już nie da się zrobić...?

Jaka będzie sprawność po wylewie zależy od kilku czynników. Są wśród nich, oprócz uszkodzeń wywołanych wylewem, także czynniki osobowościowe i charakterologiczne. Do największych lęków, które generuje wizja wylewu należy lęk przed sparaliżowaniem ciała. Boimy się utracić kontrolę nad swoim ciałem, nawet nad którąś jego częścią. Wyobrażamy sobie, że życie z niezdolną do ruchu ręką czy nogą jest tak straszne, że lepsze żadne. Odkładamy te wizje, by lęki trzymać za pazuchą i na co dzień staramy się nie myśleć, o tym, że wylew to konsekwencja głównie stylu życia, diety i sumującego się po latach stresu. To jednak temat na osobny artykuł.

Teraz chciałbym zatrzymać się przy tym, co naprawdę dzieje się po wylewie krwi do mózgu. Za przykład niech posłuży jedna z najczęstszych niepełnosprawności u osób po sześćdziesiątym roku życia. Mam na myśli sparaliżowanie ciała w połowie w wyniku wylewu do tzw. kory ruchowej. Niech to będzie paraliż lewej strony ciała. Następuje po rozległym wylewie krwi do mózgu w jego części zwanej prawą korą ruchową.

Prawa kora ruchowa, to pas wierzchniej warstwy mózgu o szerokości, mniej więcej, dwóch palców biegnący od czubka głowy do, mniej więcej, czubka prawego ucha. Z tego obszaru biegną informacje do poszczególnych części ciała po lewej stronie o tym, że mają wykonać określony ruch. W mózgu, struktury znajdujące się po prawej stronie zawiadują lewą stroną ciała i odwrotnie. W związku z tym może nastąpić także wylew do lewej kory ruchowej i sparaliżować prawą część ciała.

po wylewie...2 Taki niedowład połowiczy mimo, że częsty, to rzadko bywa zauważalny dla przypadkowego obserwatora. Jest tak dlatego, że osoby, które zostały tak okrutnie doświadczone przez los, z reguły po intensywnej rehabilitacji, zdolne są do samodzielnego poruszania się, często nawet bez laski i to jeszcze przez wiele lat po wypadku. Z czasem, tj. z biegiem procesów starzenia ich kondycja pogarsza się i stopniowo zaczynają przechodzić do poruszania się o lasce, o kulach, a w końcu na wózek inwalidzki. To nieunikniona, w dalekiej perspektywie, konsekwencja wylewu w korze ruchowej. Zanim jednak nastąpi tak przykre pogorszenie stanu, to zwykle sprawność takiej osoby utrzymuje się wiele lat i dożywają one późnej starości. Im rehabilitacja była intensywniejsza i dłuższa, tym dłużej działa ona powstrzymująco na dalszą degenerację tkanki mózgowej.

Neuroplastyczność, o której piszę w artykule piątym z cyklu „Czekanie na śmierć" odgrywa tutaj duża rolę. To, że prawa kora ruchowa zostanie uszkodzona nieodwracalnie i w efekcie sparaliżuje lewą część twarzy, rękę i nogę nie oznacza, że te części ciała zostaną już na zawsze całkowicie pozbawione sprawności. W myśl zasady kolonizacji przez sąsiedztwo neuronalne zjawisko neuroplastyczności zagwarantuje to, że zdrowy obszar kory mózgowej odpowiedzialny za ruch, czyli w wypadku uszkodzenia lewej kory, będzie to kora prawa, przejmie część obowiązków „ruchowych" zniszczonej kory lewej. Dzięki temu osoba ze sparaliżowaną lewą nogą będzie mogła chodzić mniej lub bardziej sprawnie używając tej nogi. Im silniejsza będzie stymulacja ruchowa, tym lepiej dostosują się do zawiadowania lewą nogą czy ręką neurony kory nieuszkodzonej, czyli prawej. Oznacza to, że intensywność ćwiczeń sparaliżowanej nogi i/lub ręki ma duży wpływ na to, ile ze sprawnych neuronów prawej kory ruchowej zostanie pobudzonych i przystosowanych do współpracy ze sparaliżowanymi lewymi kończynami.

Na poziomie biologicznym mamy zatem dość duży wpływ na odzyskanie pewnej części sprawności. Czynniki osobowościowe grają w tym procesie dużą rolę. Osoba skłonna do poddawania się przeciwnościom losu będzie mniej lub bardziej świadomie „stopowała" własne procesy regeneracyjne. Osoba z nastawieniem na osiągnięcie celu i zadaniowym podejściem do życia może mieć duży sukces i odzyskać dużą część z utraconej sprawności na długie jeszcze lata. Dlatego ważne jest, by tworzyć silną motywację do pracy nad odzyskaniem sprawności. Nie da się jej odzyskać w całości. Jednak poddanie się ciężarowi paraliżu może aktywnie przyczyniać się do pogłębienia uszkodzenia tkanki już uszkodzonej w wyniku wylewu, a co za tym nieuchronnie może iść, także procesu neurodegeneracji tkanki sąsiadującej. Brak stymulacji, ćwiczeń, bierne czekanie na śmierć to w gruncie rzeczy także aktywność tyle, że w kierunku większych uszkodzeń i jeszcze gorszej sprawności. Jeśli po wylewie nieustannie stymulujemy sparaliżowane części ciała, to może być jedynie lepiej. Jeśli natomiast nie robimy nic, to zawsze będzie gorzej.

Gdy zatem ktoś mówi, że po wylewie już nic nie da się zrobić, to częściej się myli, niż ma rację. W większości przypadków zarówno postawa bierna jak i aktywna mogą zdziałać wiele. Dlatego mimo zakończonego procesu rehabilitacji w ramach zorganizowanej opieki medycznej, warto samemu kontynuować ćwiczenia i wzbudzać w sobie chęć do poruszania się za wszelką cenę.

c.d.n.

Daniel Ż. Daniel Żyżniewski

Autor jednego z najpopularniejszych blogów WP w kategorii psychologia i turystyka (www.danielzyzniewski.bloog.pl). Studiuje psychologię. Obecnie w trakcie specjalizacji z neuropsychologii klinicznej oraz psychoterapii i terapii seksualnej. Pasjonat psychologii, antropologii, symboliki międzykulturowej, podróży, malarstwa i zdrowej żywności.Autor książki kucharskiej "Kuchnia organiczna. Prosta, smaczna i zdrowa." (www.kuchniaorganiczna.com.pl) Autor rozważań o sztuce (www.mojemuzeum.com.pl )

| Dodaj do ulubionych

Udostępnij |

Artykuły o podobnej tematyce

Czekanie na śmierć - stereotypy o starości cz. 7 Andropauza

Kobiety mają swoją menopauzę, a mężczyźni andropauzę. Owszem, każda kobieta przechodzi menopauzę, bo jest to fizjologiczna cecha płci pięknej. Andropauza natomiast nie jest cechą fizjologiczną mężczyzny. Stereotyp na temat męskiego pokwitania staje się często fałszywym uzasadnieniem wynikających z męskiego starzenia się naturalnych zmian, zwłaszcza w obszarze seksualności. Warto zatem wiedzieć skąd wziął się termin andropauza, czym dokładnie jest ta przypadłość oraz jak się objawia.
więcej
Czekanie na śmierć - stereotypy o starości cz. 5

Wśród stereotypów o starości funkcjonuje taki, że mózg nie zmienia się w dorosłości i pozostaje takim, jaki się ukształtował w okresie rozwojowym. Jeszcze jeden stereotyp, który wiąże się z poprzednim to taki, że rozwój mózgu jest zdeterminowany genetycznie i nie ma się na niego wpływu. Trzeba powiedzieć wprost, że oba przekonania mijają się z prawdą całkowicie. Do wyjaśnienia tego jak naprawdę jest z tym już „ukształtowanym" vel dorosłym mózgiem proponuję sięgnąć po wciąż mało rozpowszechniony termin neuroplastyczność.
więcej
Czekanie na śmierć - stereotypy o starości cz. 4

Jeśli masz kłopoty z pamięcią, to znaczy, że zaczyna się demencja! - to kolejny stereotyp na temat starości. Chcąc precyzyjnie potraktować takie twierdzenie, to należy zaznaczyć, że kłopoty z pamięcią pojawiające się z wiekiem, a tym bardziej nasilające się w szybkim tempie mogą być jednym z pierwszych symptomów demencji. Mogą jednak być symptomem również innych problemów psychofizycznych. Ten stereotyp zatem to częściowa prawda i częściowy fałsz.
więcej
Czekanie na śmierć - stereotypy o starości cz. 3

Ludzka pamięć została podzielona na kilka odrębnych rodzajów pamięci, które ściśle ze sobą współpracując tworzą złożony system zbierania, gromadzenia, przechowywania, łączenia i wydobywania danych. Ten podział wynika przede wszystkim z zaobserwowanych metodami naukowymi mechanizmów funkcjonowania ludzkiego mózgu. Chodzi w tym funkcjonowaniu o to, że w zależności od rodzaju czynności umysłowej związanej z pamięcią uruchamiają się określone struktury mózgu, ale także o to jaką drogę neuronalną pokonują informacje zbierane przez nasze zmysły. Funkcjonujemy bowiem w nieustannej interakcji z otoczeniem i poznanie sposobu przetwarzania zbieranych z otoczenia informacji pozwala ustalić ich drogę oraz sposoby ich gromadzenia.
więcej
Czekanie na śmierć - stereotypy o starości cz. 2

Czy mózg czeka na śmierć?

Jednym z najpowszechniejszych stereotypów na temat starzenia się i starości jest ten, w którym z pełnym przekonaniem mówi się o tym, że człowiek na starość „cofa się w rozwoju". Tymczasem człowiek może cofać się jedynie wtedy, gdy podejmuje decyzję o wycofaniu się lub niezależnie od swojej woli zachoruje na poważną chorobę neurodegeneracyjną. O chorobach na starość i ich skutkach będzie kiedy indziej. Teraz przyjrzyjmy się człowiekowi, który nie choruje, a po prostu starzeje się. Na początek warto poznać kilka podstawowych faktów na temat najważniejszego dla naszego życia organu.
więcej
Czekanie na śmierć - stereotypy o starości cz.1

Oto pewna staruszka: Ma 80 lat. Po pięćdziesiątce zaczęła mieć problemy z krążeniem objawiające się pękaniem naczynek, puchnięciem i niewyjaśnionymi, otwierającymi się i gojącymi co jakiś czas ranami na stopach. Traktowała sprawę powierzchownie stosując jedynie opatrunki. W wieku 65 lat wymieniono jej staw biodrowy, bo spróchniał. Objawy dotyczące stóp zaczęły stopniowo przechodzić na łydki i uda. Zdiagnozowano zakrzepicę. Ujmując rzecz w skrócie, choroba polega na tworzeniu się w żyłach głębokich nóg zakrzepów, które powodują zatrzymanie krążenia w danej okolicy....
więcej