Wpływ źródeł i poziomu stresu w pracy na poziom jakości związku (część II )

autor: Gabriela Stolarczyk , źródło: Plasterek.pl, foto:flickr.com, autor:Kevin N. Murphy
brak oceny

Wpływ źródeł i poziomu stresu w pracy na poziom jakości związku (część II)

Interakcja między procesem rodzinnym, a pracą w żadnym razie nie odbywa się w jedną stronę, jednym z głównych źródeł stresu, czy konfliktu doświadczanego współcześnie przez małżonków jest właściwe zarządzanie zakresem odpowiedzialności za realizację obowiązków związanych z życiem małżeńsko - rodzinnym i pracą zawodową. Wydarzenia zachodzące w firmie oddziałują na życie rodziny i odwrotnie. Zasadniczą rolę odgrywa tu zjawisko przeniesienia np. frustracja doznana w pracy w ciągu dnia lub kumulująca się przez dłuższy czas może przejawiać się jako konflikt małżeński. Takie przeniesienie może być trudne do usunięcia.

Kiedy ludzie wypowiadają się na temat swojej pracy i życia rodzinnego można odnieść wrażenie, że mówią o dwóch różnych światach, w pracy próbują zapomnieć o swoim „ja" w domu, a w domu próbują zapomnieć o swoim „ja" z pracy. Niestety nawet gdybyśmy się bardzo starali nieuniknione jest przenoszenie na obydwie sfery życia różnych postaw, emocji, zachowań, wartości. Pracownik uwikłany w rodzinę i w firmę znajduje się między młotem, a kowadłem. Zadania związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego mogą kreować określony poziom stresu, podobny bądź różny dla każdego partnera w czasie trwania związku. Stres ten może być wzmacniany przez różnice oczekiwań wnoszonych do związku. Każdy zaangażowany zawodowo człowiek musi wypracować sobie subtelną równowagę, jeśli mu się to uda, zdobędzie autonomię i integralność niezbędną mu jako pracownikowi oraz jako członkowi rodziny. Jeżeli jednak równowaga nie zostanie osiągnięta, pojawią się komplikacje.

gospodyni domowa W społeczeństwie polskim ciągle jeszcze uważa się, iż to do obowiązków mężczyzny należy zapewnienie rodzinie środków do życia. Natomiast zadaniem kobiety jest skupienie się na macierzyństwie i wychowaniu potomstwa oraz pielęgnacja ogniska domowego. Jednakże w wielu przypadkach kobiety zmuszone są podejmować pracę zarobkową, nawet gdy tego nie chcą. Przyczyniają się do tego patologie rodzinne, a także niewystarczające środki uzyskiwane przez współmałżonka. Do innej kategorii należy zaliczyć kobiety, które pracują zawodowo, bo chcą się w ten sposób realizować. Te pozamaterialne przesłanki, wynikają z procesów zachodzących w społeczeństwie i zmieniającej się roli małżonków, a co za tym idzie do przemiany roli kobiety w rodzinie.

W hierarchii wartości kobiet oprócz rodziny, coraz większego znaczenia nabiera praca. Kobiety aktywizując się zawodowo wchodzą w życie społeczne, gospodarcze, polityczne i kulturalne, a więc w strefy, które dotychczas były w zasadzie udziałem mężczyzny i podstawą jego prestiżu społecznego, a przez to i rodzinnego. W ten sposób zanika typ rodziny, w której kobieta ma być wyłącznie zorientowana na sferę życia małżeńskiego i rodzinnego. Tendencja ta utrzymuje się do dziś, a jej wyrazem są stale rosnące wskaźniki zatrudnienia kobiet, w tym przede wszystkim kobiet zamężnych. Zmiana roli kobiety nie obniżyła jej rangi w rodzinie, gdyż nadal wykonuje dotychczasowe zadania domowe i rodzinne; dzieląc je częściowo z mężem dowiodła, że jej rola nie sprowadza się wyłącznie do funkcji rodzinnych ale ma wolny wybór. Dlatego też kobiety dążą do uzyskania coraz lepszego wykształcenia, a następnie do wykorzystania zdobytych kwalifikacji i umiejętności. Praca stwarza kobietom szanse na zaspokojenie potrzeby własnego rozwoju, jest sposobem na samorealizację, daje poczucie satysfakcji i zadowolenia. Nie mniej jednak w dalszym ciągu jedną z głównych przeszkód w karierze zawodowej kobiet jest fakt, że w podziale obowiązków domowych między kobietami, a mężczyznami zaszły stosunkowo niewielkie zmiany.

Ważnym czynnikiem przy rozpatrywaniu równowagi praca - małżeństwo z uwzględnieniem płci jest całkowity bilans czasu poświęconego pracy, obejmujący nie tylko pracę zawodową, lecz także obowiązki w domu i ewentualnie opiekę nad dzieckiem. Mężczyźni na ogół bardziej angażują się w pracę zawodową, jednak działają w przeświadczeniu, że żona jest gotowa do zajmowania się wieloma codziennymi sprawami w domu. Kobiety pomimo pracy zawodowej, bardziej angażują się w prace w domu, sprawowanie opieki nad członkami rodziny. Główną część tradycyjnych prac domowych takich, jak: pranie, sprzątanie, gotowanie w 75-90% rodzin wykonują kobiety. Pomimo, że 80% ojców deklaruje chęć spędzania większej ilości czasu ze swoimi dziećmi, kobiety - nawet te pracujące zawodowo - inwestują w opiekę nad dziećmi dwukrotnie więcej czasu niż mężczyźni. Ponad połowa mężczyzn, deklarujących pragnienie posiadania dzieci, chętnie skorzystałoby pod pewnymi warunkami z tzw. okresu rodzicielskiego po urodzeniu dziecka. W rzeczywistości robi to jedynie co dwudziesty ojciec. Pomimo tych nierówności w podziale obowiązków, większość kobiet nie odczuwa niesprawiedliwości, lecz podjęte zadania wykonuje z miłości, z intencją sprawienia przyjemności współmałżonkowi lub innym członkom rodziny, chociaż aby sprostać obowiązkom często uchylają się od awansów, czy też odmawiają pracy w nadgodzinach .

Zdolność równoważenia ról zawodowych oraz małżeńsko-rodzinnych leży u podstaw doświadczanego poczucia zadowolenia i szczęścia, a tym samym w znacznym stopniu decyduje o poziomie jakości życia partnerów. Większość ludzi ma zdolność pełnienia funkcji związanych z kilkoma rolami, są jednak sytuacje, w których role te mogą lub nie mogą być możliwe do pogodzenia. Udowodniono, że tak jak zdolność równoważenia ról związanych z pracą i rodziną leży u podstaw sukcesu życiowego, tak brak równowagi między nimi jest przyczyną doświadczanego konfliktu ról typu „praca-rodzina". Praca zawodowa rozpatrywana w kontekście innych ról życiowych daje człowiekowi większą sposobność do doświadczania sukcesu i budowania samo-skuteczności, czego wyrazem jest zdolność godzenia ról rodzinnych z rolami zawodowymi.

wspólna droga Na podstawie przeprowadzonych przez J. Mirowskiego i C. Ross badań małżeństwa podzielono na cztery typy na podstawie obciążenia pracą. W małżeństwach typu I żony pozostają w domu i dbają o dom i dzieci, ponieważ tak chcą, a ich małżonkowie pracują i utrzymują rodzinę. Zarówno mąż, jak i żona są zadowoleni z takiej sytuacji, przy czym zadowolenie mężów jest większe, ponieważ oni mają większą władzę i prestiż. Natomiast w małżeństwach typu II żona pracuje poza domem, ale tylko po to, by wyciągnąć rodzinę z trudnego dla niej od strony finansowej okresu. Ponadto do jej obowiązków należy opieka nad dzieckiem i prowadzenie domu. W tym przypadku żony są zwykle nieszczęśliwe z powodu wykonywania podwójnych obowiązków, a ich mężowie czują się przegrani, ponieważ nie są w stanie utrzymać rodziny. W małżeństwach typu III kobiety są aktywne zawodowo, a oboje partnerów popiera taką decyzję. Role wewnętrzne w domu rodzinnym ulegają zamianie, tym niemniej, to na żonach spoczywa większość obowiązków domowych. Powoduje to, iż kobiety w małżeństwach typu III często przeżywają stres. Nasilenie stresu jest mniejsze niż u kobiet w małżeństwach typu II. Typ IV małżeństw przypomina typ III, z wyjątkiem faktu, że mąż i żona dzielą domowe obowiązki po partnersku. Dla obu partnerów, poziom niezadowolenia i zmartwień jest niski. Typ I i Typ II może wydawać się staromodny, ale badania naukowe przeprowadzone przez Blumstein & Schwarz (za Davidoff 1987, s.419) wskazują, że typy I i II są powszechne wśród młodych par.

Zaangażowanie w pracę zawodową nie wyklucza możliwości zaangażowania w życie rodzinne lub przywiązanie do partnera/małżonka. Równoważenie tych ról wpływa na zadowolenie z pracy i małżeństwa, ale może być też i odwrotnie. Wysoka jakość życia rodzinnego może działać niczym bufor oddzielający negatywne wpływy pracy. Jednak również środowisko związane z pracą zawodową - kontakty interpersonalne- stanowią ważne źródło wsparcia w kryzysach rodzinnych, poczucie sukcesu, komunikacja, podobne doświadczenia wzmacniają jakość związku małżeńskiego.

Pozytywne i negatywne emocjonalnie reakcje na jedną rolę, tj. małżeńsko-rodzinną lub miejsce pracy, stanowią mechanizm łączący zaangażowanie w jedną z tych ról z zaangażowaniem się w drugą. Dzięki temu możliwe jest oddziaływanie zadowolenia z pierwszej roli na drugą . Tak więc by można było mówić o poczuciu zadowolenia i szczęścia na płaszczyźnie życia zawodowego oraz małżeńsko-rodzinnego, zachodzi potrzeba uwzględnienia równoważenia ról związanych z tymi obszarami życia.

Podsumuję to tak. Odpowiedz sobie na pytania.

A w jakim typie związku ty jesteś? Jak radzisz sobie z różnymi rolami życiowymi? W jaki sposób zachowujesz harmonię pomiędzy pracą, a życiem prywatnym? Jak sobie radzisz ze stereotypami w pełnieniu różnych ról, funkcji? Co chcesz zrobić aby skończyć z ogarniającym Cię teraz stresem ? Słuchasz potrzeb twoich bliskich czy widzisz tylko swoje?

Wszystkim czytającym ten artykuł życzę aby odnaleźli sposób na równowagę praca-dom, dom-praca pamiętając, że w życiu pełnimy różne role i dzielimy je z drugą osobą.

Gabriela Stolarczyk

Gabriela Stolarczyk: psycholog zarządzania, coach, trener. Sama o sobie mówi: „Praca z ludźmi jest moją inspiracją i wyzwaniem do ciągłego rozwoju siebie, ale też i wspierania w tej drodze innych. Współpracując, słuchając otwieramy sobie i innym nowe perspektywy oraz możliwości rozwoju".
MyCoache Na co dzień pomaga innym udzielając porad psychologicznych z zakresu zarządzania i doradztwa biznesowego. Prowadzi szkolenia z zakresu komunikacji, asertywności i motywacji. Zajmuje się również zagadnieniem stresu w szczególności zależnością stresu w pracy, a stresem w związku.
Współzałożycielka inicjatywy Mycoache.com www.mycoache.com

| Dodaj do ulubionych

Udostępnij |

Artykuły o podobnej tematyce

Wpływ źródeł i poziomu stresu w pracy na poziom jakości związku (część I)

W dobie coraz większego zaangażowania w karierę zawodową, szczególnie w odniesieniu do osób młodych, które starają się jak najszybciej osiągnąć określone cele związane z pracą, można zaobserwować coraz większy, negatywny wpływ tego zjawiska na kształtowanie się życia rodzinnego. W Polsce, w ciągu ostatnich kilkunastu lat, bardzo znacząco spadła liczba dzieci przypadająca na jedną rodzinę, a osoby decydujące się na dziecko, czy założenie rodziny, robią to coraz później. Oczywiście trudno jest oszacować na podstawie tych danych, jaki związek może mieć wzmożona aktywność zawodowa na życie rodzinne jednak można zaobserwować wyraźny wpływ na siebie tych dwóch podstawowych płaszczyzn życia każdego człowieka.
więcej